ควันเชื่อมเข้าตามักทำให้เกิดอาการแสบตารุนแรง เชื่อว่าช่างเชื่อมหลายคนคงเคยต้องประสบปัญหานี้ หากไม่ได้รับการป้องกันอย่างเหมาะสมนอกจากทำให้รำคาญ ยังส่งผลเสียต่อดวงตา และสุขภาพในระยะยาวด้วย แต่ก็ใช่ว่าจะไม่สามารถป้องกันได้ แค่ทำตามข้อแนะนำต่าง ๆ เหล่านี้รับรองว่าไม่เป็นปัญหา
6 ข้อแนะนำแค่ทำตาม เพื่อป้องกันควันเชื่อมเข้าตา
1. ต้องมีระบบระบายอากาศที่ดี
ถ้าต้องทำงานในพื้นที่ปิด ควรติดตั้งระบบระบายอากาศดูดควันออกจากจุดที่เชื่อมโดยตรง เช่น ใช้เครื่องดูดควัน เพื่อนำควันออกจากแหล่งกำเนิด มีการติดตั้งพัดลมเพื่อไม่ให้สะสมในพื้นที่ทำงาน หรือให้ควันกระจายตัวออกจากจุดที่ทำงานอยู่ แนะนำเชื่อมทิศทางที่ลมพัดควันออก หรือเชื่อมล่างขึ้นบนจะดีกว่า
2. เลือกใช้ลวดเชื่อมที่มีควันน้อย
การใช้ลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์ที่ออกแบบเพื่อลดควัน ซึ่งมีปัจจัยช่วยได้ ไม่ว่าจะเป็น
- หลีกเลี่ยงฟลักซ์ที่ปริมาณ MnO ต่ำ หรือลด MnO โดยใช้เฟอร์โรแมงกานีสที่ผ่านการรีไฟน์
- เพื่อไม่ให้เกิดควันหนาทึบควรหลีกเลี่ยงฟลักซ์ที่มีปริมาณ Fe₂O₃ และ SiO₂ สูง
- ลวดเชื่อมที่พัฒนาทำให้ลดปริมาณไนโตรเจนออกไซด์ และโอโซน เช่น ลวดเชื่อมสูตรพิเศษปรับสารเติมแต่ง
3. ปรับท่าทางเชื่อมให้เหมาะสม
การจัดท่าทางเชื่อมมีส่วนลดการรับควันได้โดยตรง เช่น เชื่อมจากล่างขึ้นบน เชื่อมทิศทางลดสามารถพัดควันออกไป อย่าเชื่อมทิศทางควันพุ่งเข้าหาใบหน้า ติดตั้งระบบระบายอากาศ หรือพัดลมให้ควันลอยออกจากจุดที่ต้องทำงาน
4. ใช้น้ำตาเทียม พักสายตาเป็นระยะ
ควรมีการใช้น้ำตาเทียม และพักสายตาเป็นระยะ เมื่อต้องเชื่อมเป็นเวลานาน เพื่อลดอาการระคายเคือง ซึ่งการที่กะพริบตาบ่อยมีโอกาสล้างควันออกจากเยื่อบุตาได้เช่นกัน
5. ใส่หน้ากากเชื่อมแบบสวมหัว ป้องกันทั้งใบหน้า
สำหรับหน้ากากเชื่อมสวมหัวที่ป้องกันได้ทั้งใบหน้า สามารถลดการสัมผัสควันได้โดยตรง หน้ากากเชื่อมนี้ช่วยกันไม่ให้ควันเข้าสู่ดวงตา ทำให้ไม่เกิดการระคายเคือง
6. เช็กคุณภาพลวดเชื่อม และฟลักซ์ที่ใช้
ลวดเชื่อมที่คุณภาพต่ำจะมีสารเจือปนมากกว่าปกติ เกิดควันเยอะ ควรเลี่ยงลวดเชื่อมที่มีส่วนผสมสารที่ทำให้เกิดควันหนาทึบมากเกิน เลือกลวดเชื่อมที่มี มาตรฐานสากล เช่น ISO, JIS หรือ AWS เพื่อป้องกันความชื้นที่ส่งผลต่อฟลักซ์เผาไหม้ผิดปกติเก็บรักษาลวดเชื่อมในที่แห้งดีสุด
องค์ประกอบหลักที่ทำให้ควันเชื่อมเข้าตาแล้วระคายเคือง
- แมงกานีสออกไซด์ (MnO) : เป็นไอโลหะของเฟอร์โรแมงการีสในฟลักซ์ ที่มาจากการเผาไหม้ เมื่อลอยเข้าตาก็ทำให้เกิดการระคายเคือง
- ไนโครเจนออกไซด์ (NOx) และโอโซน (O₃) : เกิดจากการที่มีการเชื่อมทำปฏิกิริยาอาร์กกับไนโตรเจน และออกซิเจน ที่ก๊าซพิษกลุ่มนี้เป็นตัวการหลักที่ทำให้แสนตารุนแรง มีน้ำตาไหลออกมา ทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจเกิดการระคายเคือง
- ไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO₂) และซิลิกอนไดออกไซด์ (SiO₂) : อนุภาคเหล่านี้ทำให้ควันดูหนาทึบ ฟุ้งกระจายช้า ลอยในอากาศวนอยู่รอบใบหน้าช่างเชื่อมได้ ดวงตาสัมผัสควันได้นาน
บทสรุป
เมื่อรู้กันแล้วก็หวังว่าทุกคนที่ต้องทำงานเชื่อมจะเกิดความเข้าใจมากขึ้นเกี่ยวกับอาการแสบตาจากควันเชื่อมเข้าตา และนำ 6 ข้อแนะนำเหล่านี้ไปปรับใช้ได้เลย หลังจากนี้คุณจะสามารถทำงานเชื่อมได้สบาย ลดอาการแสบตา ปลอดภัยมากขึ้น และอย่าลืมศึกษาเรื่องเครื่องมือช่างที่ต้องใช้อยู่เสมอด้วย
