โดยทั่วไปแล้วสายไฟฟ้าแรงดันต่ำในงานวิศวกรรมไฟฟ้าจะเกี่ยวข้องกับทุกระบบไฟฟ้า เช่น ตู้เย็น แอร์ หลอดไฟในบ้าน ไปจนถึงมอเตอร์โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ซึ่งสายไฟประเภทนี้ถูกออกแบบมาหลากหลายเพื่อวัตถุประสงค์ที่ต่างกัน ลองมาทำความรู้จักและสร้างความเข้าใจอย่างถูกต้องได้เลย
สายไฟแรงดันต่ำ คืออะไร
สายไฟแรงดันต่ำ คือ สายไฟฟ้าที่ออกแบบเพื่อรองรับแรงดันไฟฟ้าต่ำกว่า 1,000 โวลต์ เหมาะกับระบบไฟฟ้าภายในอาคาร บ้านเรือน ที่มีการกำกับดูแลในระบบมาตรฐาน มอก. 11-2553 เป็นการกำหนดรหัสสีของฉนวนใหม่ให้เป็นสากลมากขึ้น ป้องกันความสับสนในการซ่อมบำรุง สายไฟฟ้าตามสเปกจะทนทานมาก และอายุการใช้งานยาวนาน แม้อยู่ในสภาวะใช้งานไม่คงที่ก็ตาม โดยมีโครงสร้างคือ
- ตัวนำไฟฟ้า จะเป็นตัวกลางส่งกระแสไฟฟ้าจากแหล่งจ่ายไฟเข้าสู่อุปกรณ์ไฟฟ้าต่าง ๆ เพื่อให้ทำงานได้ราบรื่น วัสดุนิยมที่ดีของตัวนำไฟฟ้า คือ เงิน ทอง อะลูมิเนียม ตะกั่ว ซิลิคอน เหล็ก ฯลฯ มีคุณสมบัติตัวนำ คือความต้านทานไฟฟ้าต่ำ ดัดหรือบิดได้ง่ายโดยไม่ต้องกลัวการแตกหัก
- ปลอกสายไฟ เป็นวัสดุห่อหุ้มอยู่ด้านนอกสุดของสายไฟฟ้าแรงดันต่ำ ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายต่อฉนวนไฟฟ้า
- ฉนวนไฟฟ้า เป็นวัสดุที่ไม่ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน หรือไหลผ่านได้ในจำนวนที่น้อยมาก มักทำขึ้นจากวัสดุที่มีแรงไฟฟ้าต่ำ เช่น พลาสติก แก้ว ยาง ทำให้ไม่เกิดปัญหาไฟฟ้าลัดวงจร และการรั่วไหลของกระแสไฟฟ้าที่ผิดปกติ สัญญาณไฟฟ้าจึงรักษาสมดุลได้ดี
สายไฟแรงดันต่ำแบ่งออกได้กี่ประเภท
การศึกษาประเภทของสายไฟฟ้าแรงดันต่ำช่วยให้การติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าผ่านไปได้ราบรื่น และเหมาะสมมากที่สุด เพราะถือเป็นการสร้างความเข้าใจถึงวัสดุ และวัตถุประสงค์ในการใช้งาน
1. สายไฟทองแดงหุ้มฉนวน XLPE
สายไฟทองแดงหุ้มฉนวนที่ได้มาตรฐาน จะเป็น IEC-60502-1 มีอุณหภูมิใช้งานที่ 90 องศาเซลเซียส โดยชนิดของสายที่เจอได้บ่อย คือ สาย CV หากมีการติดตั้งภายในอาคารต้องเดินช่องแบบปิดมิดชิดเพื่อความปลอดภัย โดยร้อยท่อฝังดินโดยตรงได้เลย แต่ต้องระวังอุณหภูมิของอุปกรณ์ที่จะใช้งานร่วมกันด้วย
2. สายไฟทองแดงหุ้มฉนวน PVC
สายไฟทองแดงหุ้มฉนวน แบบมาตรฐาน มอก.11-2553 จะมีอุณหภูมิใช้งาน 70 – 90 องศาเซลเซียส ซึ่งชนิดของสายไฟเจอได้บ่อย
- สายไฟชนิด IEC 10 สายไฟฟ้ามีเปลือกหุ้ม 2 ชั้น มีหลายแกน เหมาะกับการใช้งานทั่วไป หรือวางเคเบิล แต่ในส่วนท่อฝังดินโดยตรงไม่ควรนำไปร้อย
- สายไฟชนิด IEC 01 มีชื่อสายว่า THW สายไฟแบบทองแดงแกนเดียว จะทนต่อแรงดันไฟฟ้า 750 โวลต์ และความชื้น ซึ่งนิยมใช้ในการร้อยท่อ หรือเดินสายในอาคาร
- สายไฟชนิด NYY สายไฟฟ้าแบบแรงดันต่ำที่มีฉนวน PVC แบบ 2 ชั้น เหมาะกับการเดินสายใต้ดิน ทนต่อแรงกดทับและความชื้น
- สายไฟชนิด VAF จะเป็นสายไฟแบบ 2 หรือ 3 แกน เหมาะกับการใช้งานระบบไฟฟ้าภายในอาคาร แต่ไม่สามารถนำไปใช้กลางแจ้งได้
- สายไฟชนิด VCT จะเป็นฉนวน PVC ทั้งหมด 2 ชั้น โดยเปลือกหุ้มด้านนอกใช้กับระบบไฟฟ้าในเครื่องใช้ไฟฟ้าเคลื่อนที่ได้ หรือในเครื่องจักร มีความทนทานสูง และยืดหยุ่นมาก
บทสรุป
การพิจารณาเลือกซื้อสายไฟฟ้าแรงดันต่ำก็มีความสำคัญอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นขนาดของสายไฟ สภาพแวดล้อมในการใช้งาน มาตรฐานรองรับที่ควรมีจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น IEC หรือ มอก. ทั้งนี้ต้องซื้อจากผู้จำจัดหน่วยสายไฟที่น่าเชื่อถือ เพื่อความถูกต้องตรงตามการใช้งาน และคุณภาพที่จะได้รับ ไม่เกิดอันตรายตามมาภายหลัง
