หนึ่งในเครื่องมือช่างที่มักคุ้นเคยกันประจำทั้งการใช้กับงานช่าง งานก่อสร้าง หรือแม้แต่งานทั่วไปนั่นคือ “ตลับเมตร” ซึ่งหากสังเกตยังพบอีกว่า “หน่วยวัดตลับเมตร” มีหลายรูปแบบ ซึ่งอาจทำให้มือใหม่ หรือคนที่ใช้งานประจำบางคนอาจสงสัยว่าควรเลือกใช้หน่วยแบบไหน แต่ละหน่วยวัดมีความแตกต่างกันอย่างไรบ้าง มาค้นหาคำตอบเหล่านี้ก่อนซื้อใช้งานกันได้เลย
หน่วยวัดตลับเมตร มีกี่แบบ แตกต่างกันอย่างไรบ้าง?
ปัจจุบันหน่วยวัดตลับเมตรที่ได้รับความนิยมพบเห็นได้บ่อยบนหน้าสายวัดจะแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ ซึ่งมีความแตกต่างกัน ดังนี้
1. หน่วยวัดระบบเมตริก (Metric Measurement System)
รูปแบบของหน่วยวัดตลับเมตรที่ตคนไทยคุ้นเคยและได้รับความนิยมมากที่สุด บางครั้งอาจถูกเรียกว่าระบบเอสไอ (SI System) มีต้นกำเนิดมาจากประเทศฝรั่งเศส โดยกำหนดหน่วยเป็นมิลลิเมตร (mm), เซนติเมตร (cm), เมตร (m) และกิโลเมตร (km) นอกจากใช้ในบ้านเราแล้วหลายประเทศก็มักใช้หน่วยนี้เพื่อวัดระยะทาง วัดขนาดสิ่งของต่าง ๆ เช่นกัน
2. หน่วยวัดระบบอังกฤษ (Imperial Measurement System)
หน่วยวัดตัวนี้ถือกำเนิดขึ้นในประเทศอังกฤษ คนส่วนใหญ่มักเรียกกันว่า หน่วยวัดอิมพีเรียล ใช้ชื่อหน่วยกำหนดความยาว ได้แก่ นิ้ว (Inch), ฟุต (ft), หลา (yd) และไมล์ (mi) คนไทยเรามักคุ้นเคยกับอักษรย่อของหน่วย “นิ้ว” ซึ่งใช้สัญลักษณ์ “ (ฟันหนู) เป็นตัวกำหนด นอกจากอังกฤษแล้ว ประเทศที่นิยมใช้หน่วยวัดดังกล่าวคือ สหรัฐฯ ไลบีเรีย และเมียนมาร์
3. หน่วยวัดระบบจีน (Chinese Measurement System)
คนส่วนใหญ่อาจไม่ค่อยคุ้นชินกับหน่วยวัดรูปแบบนี้มากนัก แต่ถ้าใครเป็นสายงานช่าง งานก่อสร้าง พอได้ยินอยู่บ้าง โดยชื่อหน่วยวัดจะเรียกเป็น “หุน” (Hun / Cun) ซึ่งเป็นการแบ่งหน่วยย่อยของนิ้วให้เล็กลงไปอีก โดย 8 หุน เท่ากับ 1 นิ้ว หรือถ้าเทียบในระบบเมตริก 1 หุน เท่ากับ 3.18 มิลลิเมตร ต้องบอกว่าในสายงานช่างคนไทยจะเรียกแบบนี้มานานมาก โดยเฉพาะงานที่เกี่ยวข้องกับระบบท่อประปา สายยาง ข้อต่อต่าง ๆ

หน่วยวัดตลับเมตร สำคัญกับการใช้งานอย่างไร
การทำความเข้าใจหน่วยวัดตลับเมตรโดยใช้หน่วยเดียวกันจะช่วยให้ผลลัพธ์ของงานออกมาตรงกับจุดประสงค์มากที่สุด ลดข้อผิดพลาดจนอาจก่อให้เกิดความเสียหายอื่น ๆ ตามมาภายหลัง ดังนั้นก่อนใช้งานตลับเมตรไม่ว่าเรื่องใดก็ตามต้องตกลงกับคนทำงานอื่น ๆ ให้ชัดเจน
สรุป
หน่วยวัดตลับเมตรที่นิยมใช้จะแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ หน่วยวัดระบบเมตริก ระบบอิมพีเรียล และระบบจีน ซึ่งคนไทยจะคุ้นชินกับระบบเมตริกมากที่สุด แต่ในสายงานช่างก็ยังมีการกำหนดค่าความยาวด้วยหน่วยอื่น ๆ ขึ้นอยู่กับความถนัดของแต่ละคน แต่เหนือสิ่งอื่นใดการจะซื้อตลับเมตรต้องเลือกซื้อจากร้านเครื่องมือช่างที่ได้มาตรฐาน มีคุณภาพ ราคาคุ้มค่าเท่านั้น