มาตรฐาน IP (IP Code) คืออะไร แต่ละตัวเลขมีความหมายยังไงบ้าง

เวลาเห็นโฆษณาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ หรือเหล่าผลิตภัณฑ์หลากชนิด มักจะมีค่ามาตรฐานต่าง ๆ ติดอยู่ภายในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นค่ามาตรฐานปกป้องมือถือแต่ละรุ่น หรือค่ามาตรฐานปกป้องเคสมือถือ หรือที่หลายคนอาจคุ้นกับคำว่า มาตรฐาน IP (IP Code) ทว่าใครยังไม่รู้จัก และอยากรู้ว่าสิ่งนี้คืออะไร แต่ละตัวเลขมีความหมายยังไงบ้าง บทความนี้จะขออธิบายเพื่อสร้างความเข้าใจ สามารถซื้อใช้ตามวัตถุประสงค์การปกป้องถูกต้อง และมั่นใจ

อธิบายมาตรฐาน IP (IP Code) คืออะไร

มาตรฐาน IP ย่อมาจาก Ingress Protection Ratings คือ มาตรฐานป้องกันฝุ่น และน้ำ เมื่อพูดถึงมาตรฐาน IP (IP Code) หากในงานด้านเทคโนโลยี และวิศวกรรม ที่ส่วนใหญ่ต้องปฏิบัติงานในสถานที่มีเครื่องมือวัดใช้ในงานอุตสาหกรรม สถานที่ทำงานจะมีฝุ่นผง ฝุ่นละออง ความร้อน หยดน้ำ หรือความชื้นสูง จำเป็นต้องมีเครื่องมือวัดไปใช้งานเพื่อควบคุมมาตรฐานป้องกันทั้งของเหลว และของแข็ง

โดยค่าของ IP จะแสดงเป็นตัวเลข 2 หลัก คือ รูปแบบการแสดงจะเป็น IP XY  ค่า XY จะพูดถึงการแทนค่าเป็นตัวเลข 2 หลัก อย่าง IP65 IP67 IP68 เป็นต้น ตัวเลขที่ 1 จะแทนค่าเป็น X คือ การป้องกันจากของแข็ง มีตั้งแต่ 0 – 6 ส่วนตัวเลขหลักที่ 2 จะแทนค่าเป็น Y คือ การป้องกันจากของเหลว มีตั้งแต่ 0 – 8

ความหมายตัวเลขมาตรฐาน IP (IP Code) ค่าป้องกันของแข็ง – ของเหลว

1. ระดับการป้องกันของแข็ง

ระดับการป้องกันของแข็งสามารถเข้าในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้ หรือแค่สัมผัสแบบบังเอิญ ซึ่งยังไม่รวมของแข็งมากระแทกซึ่งทนต่อแรงกระแทก การป้องกันของแข็งมีด้วยกัน 7 ระดับ โดยมีค่า 0 – 6 ความหมายแตกต่างกัน คือ

• ระดับ 0 = ไม่มีการป้องกันอะไรกับอุปกรณ์
• ระดับ  1 = มีการป้องกันจากของแข็งที่ขนาดใหญ่เข้าไปในอุปกรณ์มากกว่า 50 มิลลิเมตร
• ระดับ 2 = มีการป้องกันจากของแข็งที่ขนาดใหญ่เข้าไปในอุปกรณ์มากกว่า 12 มิลลิเมตร
• ระดับ 3 = มีการป้องกันจากของแข็งที่ขนาดใหญ่เข้าไปในอุปกรณ์มากกว่า 2.5 มิลลิเมตร
• ระดับ 4 = มีการป้องกันจากของแข็งที่ขนาดใหญ่เข้าไปในอุปกรณ์มากกว่า 1 มิลลิเมตร
• ระดับ 5 = มีการป้องกันฝุ่นละอองเล็กน้อย ซึ่งฝุ่นที่มีขนาดเล็กสามารถลอดเข้าอุปกรณ์ได้เล็กน้อย แต่ฝุ่นละอองจะไม่สามารถทำอันตรายต่ออุปกรณ์นั้น ๆ ได้
• ระดับ 6 = ป้องกันฝุ่นละอองของสารที่ทำให้เกิดการกัดกร่อน ช่วยป้องกันฝุ่นได้ 100% ไม่มีปัญหาฝุ่นแน่นอน

2. ระดับการป้องกันของเหลว

ค่าตัวเลขที่ป้องกันของเหลว ที่ของเหลวก็คือน้ำเท่านั้น ไม่ใช่ของเหลวอื่น การป้องกันทั้งหมด 11 ระดับ มีค่า 0 – 8 โดยมีความหมายในแต่ละระดับด้วยเช่นกัน

• ระดับ 0 = ไม่มีการป้องกันของเหลวใด ๆ เลย
• ระดับ  1 = มีการป้องกันจากหยดน้ำที่หยดลงเป็นแนวดิ่ง
• ระดับ 2 = มีการป้องกันจากหยดน้ำที่หยดลงกระทบในแนวดิ่ง ทำมุม 15 องศา
• ระดับ 3 = มีการป้องกันจากน้ำฝนที่ตกกระทบจากแนวดิ่งทำมุม 60 องศา ไม่ก่อให้เกิดความเสียหายกับอุปกรณ์
• ระดับ 4 = มีการป้องกันจากน้ำที่มีรอบทิศทาง ทำให้มีโอกาสน้ำเข้าไปได้เล็กน้อย
• ระดับ 5 = มีการป้องกันจากสายน้ำ (jet water) ที่มีรอบทิศทาง ซึ่งจะไม่ทำความเสียหายให้กับอุปกรณ์
• ระดับ 6 = มีการป้องกันฝุ่นจากสายน้ำ (jet water) คล้ายน้ำทะเลที่ป้องกันน้ำจากหัวฉีดขนาด 12.5 มิลลิเมตรโดยรอบทิศทาง น้ำมีโอกาสเข้าไปได้เล็กน้อย
• ระดับ 7 = มีการป้องกันอุปกรณ์ที่ได้รับผลกระทบเมื่อจุ่มลงในน้ำ ซึ่งป้องกันการแทรกของน้ำเข้าอุปกรณ์เมื่อแช่ในน้ำลึกสูงสุด 1 เมตร
• ระดับ 8 = มีการป้องกันอุปกรณ์ที่ได้รับผลกระทบเมื่อจุ่มลงในน้ำภายใต้แรงกดดัน ป้องกันน้ำซึมเข้าอุปกรณ์เมื่อน้ำลงแช่น้ำความลึกมากกว่า 1 เมตร

บทสรุป

อย่างไรก็ตามแม้ว่าจะมีมาตรฐาน IP (IP Code) ตัวเลขบอกการรองรับมาตรฐานกันของแข็ง ของเหลว แต่ก็ยังต้องใส่ใจดูแลใช้งานอย่างระมัดระวังด้วย เพื่อให้ยังคงใช้งานอุปกรณ์ เช่น มือถือ หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ได้อย่างดี ไม่ต้องเสียเงินซื้อใหม่